เทศกาลไหว้ขนมบัวลอยของชาวจีน 2565 ที่มา ความเชื่อ
ในช่วงปลายปีจะมีเทศกาลสำคัญอีกหนึ่งเทศกาลของชาวจีนเกิดขึ้นนั่นคือ “เทศกาลไหว้ขนมบัวลอย” ซึ่งจะเกิดขึ้นในเดือน 11 ตามปฏิทินจีน แต่ไม่ได้กำหนดวันตายตัว ถ้าหากยึดตามปฏิทินทางสุริยคติสากลจะตรงกับวันที่ 21 หรือ 22 ธันวาคมของทุกปี
ซึ่งในปี 2565 นี้ตรงกับวันที่ 22 ธันวาคม “ประชาชาติธุรกิจ” ชวนทำความรู้จักเทศกาลไหว้ขนมบัวลอยมีที่มาที่ไป ความหมายและความเชื่ออย่างไรบ้าง
ที่มาและความหมาย
สำหรับที่มาของประเพณีดังกล่าว อย่างที่ทราบกันดีว่า ตั้งแต่อดีต ชาวจีนได้เดินทางเข้ามาทำการค้าขาย อีกทั้งยังได้มีการตั้งรกรากอยู่ในประเทศไทย จนมีลูกหลานเชื้อสายจีนจำนวนมาก ซึ่งการเข้ามาของชาวจีนนั้น ได้มีการนำเอาเทศกาลสำคัญเข้ามาปฏิบัติมากมาย เช่น เทศกาลกินเจ ตรุษจีน สารทจีน
รวมถึงเทศกาลวันขนมบัวลอย ซึ่งหลายคนอาจจะยังไม่คุ้นเคยกับเทศกาลนี้มากนัก โดยที่ชาวจีนจะเรียกเทศกาลนี้ว่าเทศกาลตังโจ่ย หรือตังจี๋ หรือตงเจี่ย (ตามสำเนียงแต้จิ๋ว) หรือตั่งเจะ (ตามสำเนียงฮกเกี้ยน)
แต่ถ้าเรียกง่าย ๆ คือวันฤดูหนาว มีความหมายถึงวันเหมายัน คือ เป็นวันเปลี่ยนเทศกาลเป็นฤดูหนาว มีลักษณะเป็นวันที่พระอาทิตย์จะส่องแสงสั้นที่สุด หรือวันที่เป็นจุดสูงสุดในฤดูหนาว
โดยเทศกาลไหว้ขนมบัวลอย ถือเป็นเทศกาลสุดท้ายของชาวไทยเชื้อสายจีนในรอบหนึ่งปีปฏิทิน ซึ่งในเทศกาลนี้จะมีการทำขนมบัวลอยจีน หรือขนมอี๋ มาไหว้ฟ้าดิน หรือเจ้าที่ คนจีนที่ออกไปทำงานนอกบ้านหรือไปทำงานต่างถิ่น จะเดินทางกลับบ้านมาพบปะญาติที่บ้าน จะมีบรรยากาศการรวมญาติเล็ก ๆ คล้ายรวมญาติในวันตรุษจีน แต่ละครอบครัวก็จะทำขนมบัวลอยมาไหว้เจ้าก่อนนำไปรับประทานแก้หนาวกัน
แต่ถ้าเรียกง่าย ๆ คือวันฤดูหนาว มีความหมายถึงวันเหมายัน คือ เป็นวันเปลี่ยนเทศกาลเป็นฤดูหนาว มีลักษณะเป็นวันที่พระอาทิตย์จะส่องแสงสั้นที่สุด หรือวันที่เป็นจุดสูงสุดในฤดูหนาว
โดยเทศกาลไหว้ขนมบัวลอย ถือเป็นเทศกาลสุดท้ายของชาวไทยเชื้อสายจีนในรอบหนึ่งปีปฏิทิน ซึ่งในเทศกาลนี้จะมีการทำขนมบัวลอยจีน หรือขนมอี๋ มาไหว้ฟ้าดิน หรือเจ้าที่ คนจีนที่ออกไปทำงานนอกบ้านหรือไปทำงานต่างถิ่น จะเดินทางกลับบ้านมาพบปะญาติที่บ้าน จะมีบรรยากาศการรวมญาติเล็ก ๆ คล้ายรวมญาติในวันตรุษจีน แต่ละครอบครัวก็จะทำขนมบัวลอยมาไหว้เจ้าก่อนนำไปรับประทานแก้หนาวกัน
ของที่ใช้ในการไหว้
กระถางธูป
เทียนแดง 1 คู่
ธูป 3 หรือ 5 ดอก (จำนวนแล้วแต่ความเชื่อตามแต่ละท้องที่)
ผลไม้
น้ำชา 5 ถ้วย
ขนมบัวลอย 5 ถ้วย
กระดาษเงินกระดาษทอง
และเครื่องบรรณาการต่าง ๆ
จำนวนของที่ใช้ในการไหว้อาจปรับเปลี่ยนไปตามความสะดวกและความเชื่อตามแต่ละท้องที่